საჭიროა თუ არა ოჯახში მოთმენა და რისკენ მივყავართ ამას? - ფსიქოლოგი თავის მიძღვნის და ბედნიერების თაობაზე
რა არის ბედნიერება, როგორ ისწრაფვიან ადამიანები მისკენ, რა გზით ეძებენ მას, ამ ძიებაში რისი დათმობა და რა ტკივილის მოთმენა უწევთა, ვის ან რას უძღვნიან ისინი საკუთარ თავს და რა კრიტერიუმებით ფასდება ბედნიერების ხარისხი - ამ თემაზე ფსიქოლოგმა, ნინო გოგიჩაძემ მარი მალაზონიას გადაცემაში "პირადი ექიმი" ისაუბრა.
- არსებობს თუ არა ბედნიერება და უნდა ვისწრაფვოდეთ თუ არა ბედნიერებისაკენ. ეს ერთ- ერთი ფილოსოფიური შეკითხვაა, თუმცა ჩვენი პროფესიაც შეეჭიდა ამ თემას. ის დოქტრინები, რომლებიც
გვეუბნება, რომ ჩვენ ვართ შექმნილი ბედნიერებისათვის, ჩვენ მუდმივად იმედგაცრუებულ პოზიციაში გვაყენებს. "რა არის ბედნიერება?" - ამაზე თითოეულ ადამიანს თავისი პასუხი აქვს და თითქოს ეს პასუხი ხელშეუხებელია. ეს არის მომენტალური განცდა თუ დროში გაწელილი, მარტო თუ სხვებთან ერთად განცდილი? მოდიან ადამიანები და გვეკითხებიან, "ვიქნები ბედნიერი?" და ეს ტკივილის ამოძახილია. ამ კითხვაზე პასუხია, რომ არ ვიცით, ჩვენ იქნებიან თუ არა ისინი ბედნიერები, მაგრამ ვიცით, რომ კარგი მომენტები იქნება მათ ცხოვრებაში. რაც ისტორიამ გვაჩვენა, ვხედავთ, რომ რთული მომენტია უფრო მეტია ცხოვრებაში, ვიდრე ნათელი. უფრო მეტი მომენტი იქნება, როდესაც ჩვენ მოგვიწევს რაღაცის წინ
დაყენება და ეს აღემატება წამიერ სიამოვნებას. ეს გადასატანი გვაქვს, როგორც პიროვნებებს, როგორც ოჯახის წევრებს და სხვადასხვა სოციალური სტატუსის მქონე ადამიანებს. როდესაც ვლაპარაკობთ ბედნიერებაზე, ვსაუბრობთ მდგომარეობაზე, რომელიც არის ადამიანისთვის სასურველი, რადგან ამ დროს ჩვენი სხეული, ტვინი აღმატებულ მდგომარეობაშია, ვგრძნობთ ენერგიის მომატებას, გვაქვს სიხარულის განცდა. განსაკუთრებით, ესეთი განცდები დამახასიათებელია შემოქმედებითი ადამიანებისთვის, შემსრულებლებისთვის, სპორტსმენებისთვის. როდესაც რაღაცაში ისე ხარ ჩართული, თითქოს შენი ჩარჩოები ირღვევა. აი, სწორედ აქ დგას კითხვა, მე უფრო მნიშვნელოვანი ვარ თუ ის, რასაც მე ვაკეთებ და დგება თავის მიძღვნის საკითხი. რას ვუძღვნი მე ჩემს თავს? - აღმოჩნდება, რომ დღის ბოლოს, როდესაც საკუთარ თავთან მარტო ვრჩებით, ვფიქრობთ, რა იყო ჩვენი ბედნიერება. ადამიანებისათვის ძალიან მნიშვნელოვანია იმის განცდა, რას მიუძღვნეს მათ საკუთარი თავი, რა იყო ის მომენტები, რომელებმაც ჩვენს ცხოვრებას მნიშვნელობა მიანიჭა. მოსაყოლად მარტივია, მაგრამ განსაცდელად და საცხოვრებლად, არც ისე ადვილი. ამის უკან კი არჩევანი დგას. არის თუ არა დამოკიდებული ჩემი ბედნიერება ჩემს არჩევანზე. ერთი შეხედვით, პასუხი დადებითია, თუმცა ის მომენტები, რომლებიც ადამიანებისათვის ბედნიერების მომტანია, შეიძლება სულაც არ იყოს არჩევანზე დამოკიდებული. ცოტა მითიური მდგომარეობაა, რომ ჩვენი არჩევანი განაპირობებს ჩვენს ბედნიერებას. ვსაუბრობთ, როგორ შეიძლება შევინარჩუნოთ ფსიქოლოგიური წონასწორობა, როგორ შიძლება, შევინარჩუნოთ პიროვნული სიჯანსაღე, რომ ამ ცხოვრების ტკივილებს, შეჭირვებას, იმედგაცრუებას გავართვათ თავი. როგორ გავაკეთოთ ეს?- გავეკიდოთ ბედნიერების წუთებს თუ გავეკიდოთ იმას, რაშიც შეიძლება ჩვენი ღვაწლი დავინახოთ ან დავიჭიროთ მომენტები, რისთვისაც ღირდა ცხოვრება.

- ბედნიერების ძიებაში ადამიანმა შეიძლება დაითმინოს ტკივილი, იმიტომ, რომ ბედნიერების მოლოდინი ბევრად უფრო აღმატებულია, ვიდრე მოცემულ მომენტში ტკივილი. ამავე დროს, ადამიანმა შეიძლება გააცნობიეროს, რომ ეს გრძნობა გაცილებით უფრო ღირებულია, ვიდრე საკუთარი თავი, საკუთარი სიცოცხლე და თავის მიძღვნა შეიძლება განვიხილოთ, როგორც ბედნიერებისათვის აუცილებელი ზვარაკი ან ხარკი. რა ხდება ამ შემთხვევაში?

- ოჯახს, რაც სხვა ჯგუფებისაგან განასხვავებს, არის ის ღირებულებები, რომლებიც მის სხვა წევრებს აერთიანებს. ზუსტად ეს ღირებულებებია დაკავშირებული თავის მიძღვნის თემასთან. რის გამო შეიძლება ბებიამ ნამცხვრის ან სხვა ნუგბარის საუკეთესო ნაჭერი შეუნახოს შვილისშვილს? პასუხი არის ის, რომ ბებიას შეუძლია, თავისი თავი უკანა პლანზე გადაწიოს და უფრო მნიშვნელოვნად ჩათვალოს შვილისშვილის გახარება. არის თუ არა ეს ბებიისთვის ბედნიერება, როდესაც მისი შვილიშვილი მივა, გემრიელად შეჭამს იმ შენახულ ლუკმას, მერე მას აკოცებს და ორივე კმაყოფილი იქნება. რა არის შვილისშვილისთვის ბედნიერების განცდა ამ დროს და რას დაითმენს? - ბებიამ შეიძლება მას უთხრას, რომ ცოტა დაუტოვოს ძმას და ამით უბიძგოს დათმენისკენ. ვიღაცამ შეიძლება თქვას, რომ ეს არ არის ბედნიერება, ვიღაცამ - პირიქით. ამიტომ, რეცეპტი, რა არის ბედნიერება და რა არა, თავად ადამიანებს აქვთ. კვლევები ადასტურებს, რომ იმ ადამიანს, ვისაც შეუძლია წუთიერ სიამოვნებაზე უარის თქმა, გაცილებით უფრო მაღალი ცხოვრების ხარისხი აქვს და მეტ წარმატებას აღწევს ცხოვრებაში, ვიდრე სხვა. ბედნიერება, წუთიერი სიამოვნება, წარმატება, უკეთესი ცხოვრების ხარისხი - ეს ამოცანები თითოეულმა ადამიანმა უნდა გადაჭრას.

- სურვილის რეალიზება, როგორც ბედნიერების წინაპირობა და სურვილის ან მიზნის მიუღწევლობა, როგორც ბედნიერების მიუღწევლობის ავტომატური განცდა, ადამიანში არა უბრალოდ იმედგაცრუებას, არამედ გუნება- განწყობის დათრგუნვასა და დეპრესიას იწვევს. რა ხდება ამ დროს?

- ადამიანს არ შეუძლია სურვილების შესრულება თუ ამას არ მისცემს რაღაც სახელს. ვიცით, რომ ძალიან ბევრი მოწამეობრივი ან გმირული ცხოვრება ზუსტად მაგის მაგალითია, რომ მე ჩემს სურვილებს არ ვისრულებ, რადგან უფრო დიდი რამისთვის ვდებ სიცოცხლეს და არ მიმაჩნია მნიშვნელოვნად, პატარა ფიზიკური სიხარულები. ეს არ არის ის, რაც ადამიანისთვის უცხოა. მას შეუძლია სიამოვნებაზე თქვას უარი, თუ ის მიიღებს შინაგან გადაწყვეტილებას და ეს იქნება კავშირში იმ ღირებულებებთან, რომელსაც ამბობს. თუმცა, ვიცით, რომ ყოველთვის საკუთარი თავისთვის უარის თქმა გვფიტავს და იმედგაცრუებულ მდგომარეობაში გვაყენებს . როგორც ვთქვი, ადამიანი შემფასებელია. ყოველთვის შეუძლია მას რაღაც შეაფასოს, გადააფასოს, თავის სასიკეთოდ მოიტრიალოს და ყოველ ნაბიჯზე თქვას, "რატომ არ ვჭამე ეს ნამცხვარი? - იმიტომ, რომ ვფიქრობ, ბევრი ადამიანია, რომელსაც შეიძლება ნამცხვარი არ ჰქონდეს და ჯობია, რომ არ ვიყოთ ფუფუნებაში ჩართული და ჩვენი ლუკმა სხვას გავუნაწილოთ" . ამ შემთხვევაში ეს უკვე ღირებულებებზე გადატანილი თემაა და შეფუთულია ადამიანისთვის ისე, რომ მნიშვნელობას აძლევს.
ერთ- ერთი ყველაზე რთული თემა, რაზეც ვმუშაობთ როგორც მშობლები, ასევე პროფესიაშიც, არის ის, როგორ მივეხმაროთ ბავშვებს დათმენის გაღვივებაში, როგორ შეძლონ, წუთიერ სიამოვნებაზე უარის თქმა. ვერ ვიტყვით, რომ ეს არის ზეადამიანური მდგომარეობა და რაღაც ისეთი, რაც მიუღწეველია. ეს არის უბრალოდ ადამიანის შინაგანი გადაწყვეტილება, თუ რას ანიჭებს უპირატესობას. ჩვენ შეგვიძლია ინტელექტუალურიც და ემოციური განსჯაც. ღირებულებითი განსჯის საფუძველზე ქცევის განხორციელება არის კმაყოფილების მომტანი და არა სიამოვნების. სიამოვნება და კმაყოფილება განსხვავდება ერთმანეთისგან, თუმცა ქიმიური პროცესებით, რაც ჩვენს ტვინში ხდება, ახლოს არიან ერთმანეთთან ეს მდგომარეობები. თუმცა, სიამოვნების განცდა უფრო დაბალი დოზითაა, ხოლო კმაყოფილების განცდა - პირიქით. სიამოვნების განცდა გარედან მიღებულზეა ორიენტირებული, კმაყოფილების განცდა დაკავშირებულია საკუთარ ქმედებაზე. ძალიან ბევრი ადამიანი სწორედ ამ ღირებულებებიდან გამომდინარე ახერხებს, რომ მისთვის ცხოვრებას აზრი და მიზანი აქვს და შეესაბამება იმ მრწამს, რომლითაც ცხოვრობს. ჩვენ ნებისმიერ შემთხვევაში გვჭირდება, რომ ჩვენი ქცევა იყოს ჩვენივე ღირებულების შესაბამისად შეფასებული. გვქონდეს იმის განცდა, რომ მოვიქეცით ღირებულებების მიხედვით ან გადავდეთ ის, სხვა უფრო ღირებულისთვის. არჩევანის წინაშე რომ დადგეთ, რას აირჩევთ, თქვენ მოგკლან თუ თქვენ მოკლათ?- ეს არის ღირებულებითი ღერძი, რომელი უფრო ადვილი გადასატანია თქვენთვის- თუ დავუფიქრდებით ამ მორალურ დილემას, ძალიან კარგად ასახავს ღირებულების თემას.

7844
ბეჭდვა
მოგვწერეთ თქვენი შეკითხვები და მოსაზრებები
კომენტარები (3)
0
და როცა ადამიანი სხვისი წარუმატებლობით ბედნიერია ამას რა ქვია?
02:29 / 16-05-2019
.
3
შუათანა ყოველთვის დაჩაგრულია და შეუმჩნეველი ..უფროსი უფროსობით სარგებლობს უმცროსი უმცროსობით.
02:09 / 16-05-2019
მსგავსი სიახლეები
ყველაზე კითხვადი
გამოკითხვა
რამდენ ლარს შეადგენს თქვენი ოჯახის ყოველთვიური შემოსავალი?
```