"დროშასავით აფრიალეთ თქვენი შვილები ყველგან. მთელმა მსოფლიომ უნდა გაიგოს, რა მაგარი შვილები გვყავს..." - ინგა ლოლაძე
"დროშასავით აფრიალეთ თქვენი შვილები ყველგან. მთელმა მსოფლიომ უნდა გაიგოს, რა მაგარი შვილები გვყავს..." - ინგა ლოლაძე
21 მარტი დაუნის სინდრომის მსოფლიო დღეა. ამ დღესთან დაკავშირებით და ასევე დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვების პრობლემების უკეთ გასაცნობად ვესაუბრეთ ჩვენი ვებგვერდის მკითხველებისთვის კარგად ნაცნობ ინგა ლოლაძეს, რომელიც ძალიან აქტიურად არის ჩართული ამ სფეროში და ბევრ სხვაზე უკეთ იცის, რა შეიცვალა წლების განმავლობაში და რა პრობლემებია ახლა.

როდესაც ინგა ლოლაძემ გაიგო, რომ მისი მეორე ქალიშვილო დაუნის სინდრომით დაიბადა, შეშინებული და გაოგნებული იყო. თუმცა ქალბატონმა ინგამ მალევე გადალახა ქალიშვილის დაბადების შემდეგ გაჩენილი
შიში, ტკივილი და დააარსა არასამთავრობო ორგანიზაცია „მზის შვილები“, რომელიც დღეს საქართველოში უპირობოდ ეხმარება „მზის შვილებს“. გზა, რომელიც ქალბატონმა ინგამ პატარა ნინიკოსთან ერთად გაიარა, არ იყო მარტივი, თუმცა შედეგი ნამდვილად გამოიღო. მაშ ასე, რა შეიცვალა წლების განმავლობაში, როგორია დღეს საზოგადოების ცნობადობა და რა პრობლემებს აწყდებიან დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვები და დედები, ამის შესახებ ქალბატონი ინგა გვესაუბრა.

– თქვენ ვერ წარმოიდგენთ, ამ წლების განავლობაში რამდენი რამე შეიცვალა და როგორი წინსვლა გვაქვს. პირველ რიგში შეიცვალა

დამოკიდებულება. ადრე ამბობდნენ, რომ საცოდავია, უბედურია... დღეს კი უყურებენ, როგორც თანასწორს. კარგად იციან და აქვთ გათვითცნობიერებული, რომ იმდენი არ შეუძლიათ, რაც ტიპიური განვითარების მქონე ადამიანებს, მაგრამ ხვდებიან იმასაც, რომ ელემენტარული დახმარება და იმაზე მეტს გააკეთებენ, ვიდე აქამდე აკეთებდნენ.


– თუმცა დარწმუნებული ვარ, მაინც არის პრობლემები, რაც დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვების დედებს აწუხებთ...

– სამწუხაროდ, პრობლემები მაინც რჩება. პირად შემთხვევას მოგიყვანთ მაგალითად. ამ ზაფხულს სოციალურ ქსელში აიტვირთა ნინოს ფოტოები, რომელიც აღებული იყო ჩემი ფეისბუქიდან. ფოტოებზე მიწერილი იყო უხამსი სიტყვები, საშინლად შეურაცხმყოფელი ფრაზები. ეს იყო დისკრიმინაციის უმაღლესი ფორმა და გამოხატულება. ეს იყო რამდენიმე ადამიანისგან შემდგარი რაღაც სექტასავით ჯგუფი, რომლებიც აზიარებდნენ ჩემი შვილის ფოტოებს, ასევე სხვა დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვის ფოტოებს. ეს იყო ძალიან მტკივნეული ფაქტი. მაგრამ ჩვენდა სასიხარულოდ, დღეს ეს არის ძალიან იშვიათი შემთხვევა.

mshoblebi

– სკოლებში რა მდომარეობაა? ადაპტაცია რამდენად მოხდა?

– ადაპტაცია მოხდა, მაგრამ აქაც გვხვდება გარკვეული პრობლემები. მყავს ნაცნობი, რომელმაც ოთხი თუ ხუთი სკოლა გამოუცვალა ბავშვს, რომლიც მეოთხე კლასში არ არის ჯერ. მიზეზი გახლდათ ის, რომ მასწავლებლებმა ვერ შეძლეს ბავშვთან მუშაობა. ჩვენდა სასიხარულოდ, სპეცპედაგოგებს მიენიჭათ ჩვეულებრივი მასწავლებლის სტატუსი. ანუ გაუთანასწორდნენ პედაგოგებს და ესეც ძალიან სასიხარულო ფაქტია. თუმცა არც ისე იშვიათად არის შემთხვევები, როცა ჰგონიათ, ჩვენი შვილები იმიტომ დაგვყავს სკოლაში, რომ რესურსოთახში გაატაროს მთელი დღე. სულაც არ მემეტება ჩემი შვილი რესურსოთახისთვის. მე მაქვს სარეაბილიტაციო ცენტრი, სადაც ბევრად უკეთესად მივაქცევ ბავშვს ყურადღებას. სკოლაში ვაგზავნი იმიტომ, რომ ისწავლოს ბავშვებთან და პედაგოგთან ურთიერთობა. ხშირად პედაგოგები ამას ვერ ხვდებიან. ვთქვათ, ტიპიური განვითარების ბავშვმა რამე დააშავა, ზოგიერთი პედაგოგი ამას ტრაგედიად არ აღიქვამს, ჩვეულებრივ ამბად იღებს, მაგრამ თუ ჩვენმა შვილმა დააშავა და არ დაუჯერებს მასწავლებელს, მაშინ ჰგონიათ, რომ რაღაც გასაკუთრებული მოხდა და რესურსოთახში უნდა გაუშვან ბავშვი.


alt"მეგონა, ყველაზე უბედური დედა ვიყავი... ახლა ვიცი, ყველაზე ბედნიერი ვარ”




– რა ნაბიჯებია გადასადგმელი, რომ მოხდეს მასწავლებლების ცნობადობის ამაღლება და მეტი ინფორმაციის მიწოდება ამ კუთხით?

– პედაგოგს ორსაათიანი ტრენინგი არ ეყოფა იმისთვის, რომ ჩვენს შვილებთან მუშაობა ისწავლოს. 12 წელია დედა ვარ და ხშირად მე მეშლება რაღაცები ჩემს შვილთან ურთიერთობაში. ძალიან კვალიფიცირებული კადრი გვჭირდება ამისათვის. განათლების სამინისტრომ ძალიან უნდა მოინდომოს, რომ გადაამზადოს კადრი. ამას თვეები სჭირდება. ეტაპობრივად უნდა მოხდეს გადამზადება. აუცილებელია, რომ განათლების სისტემაში განხორციელდეს ისეთი რეფორმა, რომელიც ჩვენი შვილებისთვის იქნება სასიკეთო.
თუმცა აქვე არ შემიძლია არ აღვნიშნო, რომ ბოლო სამ წელიწადში ჩვენს ქვეყანაში უზარმაზარი ნაბიჯები გადაიდგა თუნდაც განათლების მხრივ, თუნდაც სამედიცინო კუთხით.


– ერთ–ერთი დიდი პრობლემაა უმაღლესი განათლება. ამ მხრივ რა ნაბიჯები გადაიდგა ბოლო პერიოდში?

– სამწუხაროდ, უმაღლესი სასწავლებელი არა მარტო საქართველოში, არამედ უცხოეთის ბევრ ქვეყანაში დიდი პრობლემაა. ინტელექტუალური შეზღუდვების მქონე პირი, რომელიც ტექსტებს ვერ ჩააბარებს, ატესტატს ვერ იღებს, შესაბამისად ვერც უმაღლესში ჩააბარებს. ეს ევროპის ბევრ ქვეყანაშიც ასეა. თუმცა აქვე გეტყვით, რომ ის, რასაც ევროპის ქვეყნებმა 20–30 წელი მოანდომეს, ჩვენ 5–10 წელში შევძელით და იმედი მაქვს, აქაც მალე გვექნება პროგრესი.


– თვითონ ბავშვებს რა დამოკიდებულება აქვთ დაუნის სინდრის მქონე ბავშვების მიმართ?

– ორი დღის წინ ჩემთან ცენტრში სტურად იყვნენ ერთ-ერთი კერძო სკოლის მოსწავლეები. სპორტული თამაშები ითამაშეს ერთად, ისაუბრეს, ვერ წარმოიდგენთ, როგორი ინტეგრაცია მოხდა. ეს ძალიან ხშირად ხდება და მიხარია. ბავშვის დამოკიდებულება ყოველთვის არის სუფთა, ხალასი, წრფელი. ბოლო პერიოდი ნინოს სკოლის გაცდენა მოუხდა. კლასელები ქუჩაში რომ ხვდებიან, ისეთი სიხარულით ეხუტებიან, ხელში აყვანილი დაყავთ. ბავშვები ჩვენგან, უფროსებისგან თუ არ გაიგებენ არაადექვატურ მოსაზრებებს, თვითონ ძალიან ხალასები და სუფთები არიან.

mshoblebi

– ბევრს ახსოვს ნინიკოს შეხვედრა კახი კალაძესთან. ამ შემთხვევის მერე თუ შეხვედრია და თუ გაქვთ ურთიერთობა?

– ეს შეხვედრა ძალიან სპონტანურად, დაუგეგმავად მოხდა. ოცნების მხარდამჭერი ვარ, გავიგე, რომ მუშტაიდის ბაღში კახა კალაძეს ჰქონდა შეხვედრა და მივედით. ნინო ძალიან აქტიური ბავშვია, სცენა რომ დაინახა, გაიქცა სცენისკენ და კალაძე უკვე ჩამოდიოდა, მოკიდა ხელი და მიაბრუნა უკან. მიკროფონთან მიაყვანინა თავი. კახა ჩაეხუტა და მას შემდეგ ტელევიზორში, რომ ხედავს, ჩემი მეგობარი კახა გამოჩნდაო ამბობს. ამის შემდეგ ოთხჯერ თუ ხუთჯერ შევხვდით და ყოველი მათი შეხვედრა დაუგეგმავი იყო. ბოლოს გუდაურში შევხვდით, კახას მუზარადი ეფარა, ამიტომ ნინოკომ ვერ იცნო. რომ დამელაპარაკა, ხმაზე იცნო და მის სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა. ყოველი მათი შეხვედრა იმდენად ემოციურია, სიტყვებით ვერ აღვწერ. მართლა მიხარია, რომ ამოარჩია ასეთი კარგი ადამიანი, რომელიც უპირობოდ შეიყვარა და მეგობრად მიიღო.


– მტკივნეულ თემასაც მინდა შევეხო. ალბათ ბევრია ისეთი, ვინც ორსულობის დროს გაიგო, რომ დაუნის სინდრომის მქონე შვილს ელოდება და გადაწყვიტა, ბავში არ გააჩინოს. რას ეტყვით ამ დედებს?

– ნამდვილად არაერთი ქალი იქცევა ასე. რა უნდა ვუთხრა ასეთ დედებს... ნინო რომ გაჩნდა, თვე-ნახევარი ამ ქვეყანაზე არ ვიყავი, მეგონა, ყველაზე უბედური დედა ვიყავი. ეს იყო ინფორმაციის ნაკლებობის ბრალი. საბედნიეროდ, დღეს ასეთ ვაკუუმში აღარ ვცხოვრობთ. უკვე ყველამ გაიგო, რა არის დაუნის სინდრომი. თუ უბიძგებ ამ ბავშვებს და ხელს წააშველებ, არ არის ისეთი კატასტროფა, რომ ვერ გიცნოს, ვერ დაგიძახოს დედა, ვერ ისწავლოს ანბანი, ანგარიში და ა.შ. ჩემი შვილი რამდენიმე დღის წინ რაღაც ღონისძიებაზე მყავდა წაყვანილი და იქ სტუმრად იყო რუსი კომპოზიტორი. ნინიკოს რაღაც უთხრა რუსულად და ამან ვერ გაიგო. შემდეგ ინგლისურად დაელაპარაკა და ისე უპასუხა ნინომაც ინგლისურად, გავოცდი. ანუ რესურსი აქვთ ამ ბავშვებს, თუ მიეხმარები ყველაფერს გააკეთებენ. პრობლემაა ექიმებშიც. ისეთი სახეებით გამოდიან და ამცნობენ ამ ამბავს მშობლებს, თითქოს საშინელი ტრაგედია მოხდა. ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, როგორ მიაწვდი დედას ამ ამბავს. ხშირად ვიმოერებ და ვეუბნები დედებს, დროშასავით აფრიალეთ თქვენი შვილები ყველგან. მთელმა მსოფლიომ უნდა გაიგოს, რა მაგარი შვილები გვყავს. ბარბარე შავგულიძე გვყავს ცხრა წლის, რომელმაც ასის ფარგლებში მიმატება, გამოკლება, მეტობა, ნაკლებობა, გამრავლება, გაყოფა, ქვეყნების დროშები, წერა-კითხვა არაჩვეულებრივად იცის. თიანეთში გვყავს ნინიკო 13 წლის, ძალიან დიდი სურვილი მაქვს, ჩემი უფროსი შვილი ნინოს ჰგავდეს ისეთი ბეჯითი, შრომისმოყვარე და წარმატებულია. ინგლისურად სხაპასხუპით ლაპარაკობს ბავშვი.


– რას ურჩევთ დედებს, რომელიც ახალბედაა და ახლა გადის იმ ეტაპს, რაც თქვენ უკვე გაიარეთ?

– ნუ შეგეშინდებათ ნურაფრის. თქვენ მიიღებთ? ისინიც მიგიღებენ. თქვენ როგორც გაზრდით, ზუსტად ისეთები იქნებიან. თუ ტიპიური განვითარების ბავშვს არ დაეხმარები განვითარებაში, ის ბავშვიც ჩამორჩება. ასეა ამათ შემთხვევაშიც. აუცლებელია ადრეული ინტერვენცია. ეს არის ადრეული განვითარების პროგრამაში ჩართვა. აუცილებლად უნდა იყვნენ სპეციალისტების მეთვალყურეობის ქვეშ. სპეციალისტებში ვულისხმობ ფსიქოლოგს, სპეც პედაგოგს, სენსორულ ინტეგრანტს. თავის დროს რომ ჩაერთვება სპეციალისტი, დამერწმუნეთ, ყველაფერი იქნება შესანიშნავად. მიიღეთ თქვენი შვილები ისეთები, როგორებიც არიან და შეიყვარეთ უპირობოდ.

მერი ბლიაძე
2753
ბეჭდვა
მოგვწერეთ თქვენი შეკითხვები და მოსაზრებები
კომენტარები (1)
For someone.
0
დაუნის სინდრომი სამედიცინო ენციკლოპედია დაუნის სინდრომი - Down syndrome - синдром дауна დაუნის სინდრომი განვითარების თანდაყოლილი დარღვევაა, რომელიც გონებრივი ჩამორჩენილობით, ძვლების ზრდის დარღვევითა და სხვა ფიზიკური ანომალიებით ვლინდება. ეს არის გონებრივი ჩამორჩენილობის ერთ-ერთი ყველაზე მეტად გავრცელებული ფორმა, თუმცა სრული იდიოტიზმი არასდროს ვითარდება. დაუნის სინდრომით დაავადებულები ინარჩუნებენ ნაყოფის განვითარების ადრეული სტადიისთვის ნიშანდობლივ ფიზიკურ თვისებებს, მათ შორის - თვალის ვიწრო ნაპრალს, რაც ადამიანს მონგოლოიდური რასისთვის დამახასიათებელ გარეგნობას სძენს. 1866 წელს ლ. დაუნმა სწორედ ამ ნიშნის საფუძველზე უწოდა დაავადებას მონგოლიზმი და განავრცო რასული რეგრესიის მცდარი თეორია. სინამდვილეში დაუნის სინდრომი რასობრივ თავისებურებებთან არ არის დაკავშირებული და ყველა ერის წარმომადგენლებს შორის გვხვდება. დაუნის სინდრომით დაავადებულს აქვს დამახასიათებელი გარეგნობა: ბრტყელი კეფა, ფართო ცხვირის ძვალი, პატარა ყურები, თვალის ირიბი ჭრილი, ნახევრად ღია პირი, კბილების ანომალია. თითები - მოკლე და მსუქანი, ნეკი - შედარებით პატარა და შიგნით მოხრილი, მტევანსა და ტერფზე პირველ და მეორე თითებს შორის მანძილი გაზრდილია, კიდურები მოკლეა, სხეულის სიმაღლე - ნორმაზე ნაკლები. ამასთან ერთად, აღინიშნება კუნთების გამოხატული ჰიპოტონია, ხშირია გულის მანკი და ადრეული სიმელოტე, მომატებულია ინფექციური და სიმსივნური დაავადების (ლეიკოზები) განვითარების რისკი. დაუნის დაავადების დროს ავადმყოფებს სასქესო ნიშნები სუსტად აქვთ განვითარებული და მათ უმრავლესობას შთამომავლობა არ ჰყავს. დაუნის დაავადების დროს ინტელექტი ზომიერ გონებრივ ჩამორჩენილობამდეა დაქვეითებული. ზრდასრული ავადმყოფების გონებრივი განვითარების დონე შვიდი წლის ბავშვისას არ აღემატება. დაუნის სინდრომის შესაძლო მიზეზებს შორის უამრავ ფაქტორს განიხილავდნენ. ამჟამად დადგენილია, რომ დაავადების საფუძველს ქრომოსომის ანომალია წარმოადგენს: ამ დარღვევის მქონე პირებს 46-ის ნაცვლად 47 ქრომოსომა აქვთ. ზედმეტი ქრომოსომა უჯრედების მომწიფების დარღვევის გამო წარმოიქმნება. ნორმაში უმწიფარი სასქესო უჯრედების დაყოფისას ქრომოსომული წყვილები ერთმანეთს სცილდება და თითოეული მწიფე სასქესო უჯრედი 23 ქრომოსომას იღებს. განაყოფიერებისას ანუ დედისეული და მამისეული უჯრედების შერწყმისას ქრომოსომების ნორმალური ნაკრები აღდგება. დაუნის სინდრომის საფუძველია ერთ-ერთი (21-ე) ქრომოსომული წყვილის დაუშლელობა. შედეგად ბავშვს უჩნდება ზედმეტი (მესამე) 21-ე ქრომოსომა. ამ მდგომარეობას ქრომოსომების 21-ე წყვილის ტრისომია ეწოდება. დაუნის სინდრომს უმეტესად სწორედ ამ ტიპის ტრისომია ახასიათებს. ძალზე იშვიათია სხვა ქრომოსომების ანომალია. ქრომოსომული წყვილის დაუშლელობის მიზეზი უმეტესად დედის ასაკია. დიდი ხანია ცნობილია, რომ დაუნის სინდრომით დაავადებული ბავშვის დაბადების ალბათობა დედის ასაკთან ერთად იმატებს. ამასთანავე, დადგენილია, რომ თუ დაუნის სინდრომი აქვს ერთი კვერცხუჯრედიდან განვითარებულ ერთ-ერთ ტყუპისცალს, მეორეც დაავადებული იქნება. სხვადასხვა კვერცხუჯრედიდან განვითარებული ტყუპისა და და-ძმის შემთხვევაში ასეთი თანხვედრის ალბათობა ნაკლებია. ეს ფაქტი კიდევ ერთხელ ადასტურებს დაავადების ქრომოსომულ წარმომავლობას, თუმცა დაუნის სინდრომი მემკვიდრეობით დაავადებად მაინც ვერ ჩაითვლება, ვინაიდან დეფექტური გენი თაობისგან თაობას კი არ გადაეცემა, არამედ რეპროდუქციის პროცესში ვითარდება. ცდილობენ დაუნის სინდრომის მკურნალობას ფარისებრი ჯირკვლისა და ჰიპოფიზის ჰორმონებით, მაგრამ ეს მეთოდი ჯერ დამუშავების სტადიაშია. დაუნის სინდრომით დაავადებულებს, ისევე როგორც გონებრივად ჩამორჩენილ სხვა ბავშვებს, სჭირდებათ ყოველდღიური ცხოვრებისთვის აუცილებელი საყოფაცხოვრებო ჩვევების, მოძრაობის, მეტყველებისა და სხვა მარტივი ფუნქციების სწავლება და კორექცია.
15:50 / 21-03-2019
მსგავსი სიახლეები
ყველაზე კითხვადი
გამოკითხვა
რამდენ ლარს შეადგენს თქვენი ოჯახის ყოველთვიური შემოსავალი?
```